Bitkisel Ürünler

Beyaz çay, siyah ve yeşil çayla aynı bitkinin (Camellia Sinensis) yapraklarından üretilmektedir. Siyah çayla yeşil çay, toplanan çay yapraklarının işlenme tekniği, beyaz çay ise hem seçilen yapraklar hem de bu yaprakların işlenme şekli bakımından bibirlerinden ayrılır.

Beyaz çay rengi, tadı, işlenme ve demlenme tekniği ile diğer bütün çaylardan ayrışır. Diğer çay çeşitleri arasında en az işlemden geçirilen ve en fazla antioksidan içerentürdür. Antioksidan özelliği ile cilt ve saç güzelliğinden kanserle savaşa kadar birçok alanda şifalı bir bitki olarak dikkat çeker.

Beyaz çay, siyah ve yeşil çayla aynı bitkinin (Camellia Sinensis) yapraklarından üretilmektedir. Siyah çayla yeşil çay, toplanan çay yapraklarının işlenme tekniği, beyaz çay ise hem seçilen yapraklar hem de bu yaprakların işlenme şekli bakımından birbirlerinden ayrılır.

Beyaz çay için çay bitkisinin henüz tam olarak olgunlaşmamış, açılmamış yaprakları toplanır. Bu yapraklar beyaz tüylerle kaplıdır ve beyaz çayın adı bu tüylerden gelmektedir.

Her ne kadar bu 3 çay aynı bitkiden üretilse de tatları oldukça farklıdır. Siyah çayın sert tadı, yeşil çayda hafif ve bitkisel bir tada dönüşür. Beyaz çay ise bu iki çaydan daha hafif bir aromaya sahiptir ve yumuşak içimlidir.

Beyaz Çay Çeşitleri

Beyaz çay, üretildiği bölgeye ve üretiminde kullanılan yaprakların harmanına göre farklı isimlerle anılır. Camellia sinensis bitkisinin Da Bai çeşidinden elde edilen ve ‘gerçek beyaz çay’ olarak görülen türler şunlardır:

Silver Needle: Beyaz çayın altın standardı olarak bilinen ‘gümüş iğne (Silver Needle)’ türü, hafif ve tatlı bir tada, çiçeksi bir aromaya sahiptir. Genellikle Çin’nin Fujian eyaletinde yetişir. Ülkenin Yunnan eyaleti ve dünyanın başka yerlerinde de ekilir. Adını, 30 milimetreye kadar büyüyebilen gümüş rengi tomurcuklarından alır. 

White Peony (Bai Mu Tan): Çin’in ikinci en değerli çayı olarak bilinen bu tür, bir kural olarak bitkinin tomurcukları ve sadece en üstteki iki yaprağın harmanlanması yoluyla elde edilir. Aroması silver needle türünden daha kuvvetlidir. Tam gövdelidir, çiçeksi notalar barındırır.

Gong Mei: Üçüncü en kaliteli beyaz çay türü olan Gong Mei, Silver Needle ve White Peony çaylarının arta kalanlarından elde edilir. Güçlü, meyvemsi ve Oolong çayına benzer bir tadı vardır.

Shou Mei: Silver Needle ve White Peony hasadından geriye kalan daha düşük kalitedeki yapraklardan elde edilir. Altın sarısı rengi, diğer türlere kıyasla daha koyudur.

Bu dört çeşidin yanı sıra Ceylon, Afrika Beyazı, Darjeeling ve Imperial Himalayan gibi beyaz çay türleri de vardır. Bu türler Ba Dai bitkisinden elde edilmediği için bazı uzmanlarca gerçek beyaz çay olarak sınıflandırılmazlar.

Beyaz Çayın Faydaları

Kanserle Savaşır

Beyaz çayın en bilinen özelliklerinden biri, yüksek orandaki antioksidan özelliği sayesinde kanser karşıtı bir etki yaratmasıdır. Beyaz çay, kanserle savaşmasıyla bilinen kateşin isimli antioksidanları en yoğun olarak içeren besindir. Kanser Önleme Araştırması isimli dergide yayımlanan bir araştırmaya göre, beyaz çay kanserli hücreleri yok etmekte yeşil çaydan daha etkilidir. Malezya’da yapılan bir araştırma, beyaz çayın kanserli hücreleri yok ettiği ve sağlıklı hücrelerde DNA hasarını engellediği saptamasında bulunmuştur. 

Oregon Eyalet Üniversitesi’nde yapılan bir araştırma ise beyaz çayın kanserli hücre oluşumunu önlediğini ve kanserli tümörlerin büyümesini yavaşlattığını ortaya koymuştur. Araştırmada, beyaz çayın içindeki Epigallocatechin gallate (EGCG) isimli güçlü antioksidanın prostat kanserinin yayılmasını önlediği tespit edilmiştir. 

Düzenli beyaz çay içmenin karaciğer, cilt, göğüs, kolon, prostat, akciğer, yemek borusu, pankreas, mide ve yumurtalık kanseri riskini azaltabildiği belirtilirken, Amerikan Kanser Derneği de beyaz çayı meme kanserini atlatmış kişilere kanserin nüksetmesini önlemek için tavsiye ediyor.

Zayıflatır

Beyaz çay, kilo sorunu yaşayan kişiler tarafından özellikle tercih edilir. Bunun nedeni, mevcut yağ hücrelerinin yakılmasına yardımcı olması, yenilerinin de oluşmasını engellemesidir. Bir dizi araştırma, beyaz çayın içindeki maddelerin obezite ile savaştığını ortaya koymuştur. Buna göre, beyaz çayın içinde bol miktarda bulunan kateşin maddesi kilo vermeye yardımcı olurken, antioksidanlar ve kafein de metabolizmayı hızlandırır. Beyaz çay aynı zamanda, vücudun yağ emilimini azaltır ve açlık krizlerini bastırır.

Saçları ve Cildi Güzelleştirir

Bir antioksidan deposu olan beyaz çay, hücrelerde yapısal tahribat yaratarak ciltte yaşlanmaya ve saçlarda dökülmeye sebep olan serbest radikallerin vücuttan atılmasını sağlar. Bu durumun doğal bir sonucu ise elastin ve kolajen üretiminin artmasıdır. Beyaz çay böylece cilt dokusunu sıkılaştırarak erken yaşlanmanın ve kırışıklıkların önüne geçer. Aynı zamanda ciltte şişlikleri azaltır, kepek veya egzema gibi sorunlara iyi gelir. Beyaz çayın içindeki EGCG isimli antioksidan saç dökülmesini azaltabilir ve saç hücrelerini güçlendirir.

Akne Tedavisine Yardımcı Olur

Londra’daki Kingston Üniversitesi’nde yapılan bir araştırma, beyaz çayın antiseptik ve antioksidan özelliklerini ortaya koymuştur. Birçok dermatolog, beyaz çayın içeriğindeki antioksidanlar sayesinde cildi serbest radikallerden koruduğuna ve hücre hasarını engellediğine inanıyor. Beyaz çay bu açıdan, akne tedavisinde de etkili bir yöntem. Akneye karşı düzenli olarak günde iki bardak beyaz çay tüketilmesi öneriliyor. Ayrıca ılık beyaz çayı akneli bölgeye pamuk yardımıyla sürüp birkaç dakika beklenmesi de tavsiye ediliyor.

Diyabeti Kontrol Altına Alır

Düzenli beyaz çay tüketimi, diyabet hastalığının aşırı susama gibi belirtilerini bastırabilir, kandaki glukoz seviyesini düşürebilir. Beyaz çayın içindeki kateşin maddesi, Tip 2 diyabetin önlenmesini de sağlayabilir.

Böbrek Sağlığını Destekler

Polonya’da 2015 yılında yapılan bir araştırma, çevre kirliliğinin insan vücudu üzerindeki olumsuz etkilerinin beyaz çayla azaltılabildiğini tespit etmiştir. Buna böbreklerin de dahil olması dikkat çekicidir. Beyaz çayın içindeki kateşinlerin antioksidan etkileri sayesinde böbrek yetmezliğine karşı koruma sağladığına inanılırken, Çin’de fareler üzerinde yapılan bir araştırma da beyaz çayın gelecekte insanlarda böbrek taşı tedavisinde kullanılabileceği fikrini ortaya atmıştır.

Karaciğeri Güçlendirir

Beyaz çayın içeriğindeki kateşin maddesi, hepatit B enfeksiyonuna karşı da koruma sağlıyor. ABD’de yapılan bir araştırma, kateşinin antiviral etkisi sayesinde hepatit B virüsünü öldürdüğünü ortaya koydu. Bununla birlikte, aşırı miktarda kateşin tüketiminin karaciğere zararlı olduğu da biliniyor.

Kalbe İyi Gelir

Sağlıklı bir kalp, daha uzun ve daha dolu bir yaşam demektir. Diyetten çevresel etkenlere kadar birçok faktör kalp sağlığı üzerinde etki gösterirken, kronik hastalıkları engellemek için önlem almak önemlidir. Beyaz çay da kalbin fonksiyonlarını sağlıklı bir şekilde yerine getirmesini sağlar; pıhtı, felç ve kalp krizi riskini azaltır. Beyaz çay aynı zamanda özellikle kötü kolesterol LDL olmak üzere kolesterolü azaltır, tansiyonu düşürür ve kan dolaşımını artırır. İspanya’da yapılan bir araştırma, beyaz çayın 12 ay boyunca tüketilmesi sonucunda kalp hücreleri üzerindeki oksidatif stresi tersine çevirebildiğini ortaya koymuştur.

Beyaz Çayın İşlenmesi

Beyaz çay aslında siyah ve yeşil çayla aynı bitkinin (Camellia Sinensis) yapraklarından üretilir. Ancak yeşil ve siyah çaydan farklı olarak yapraklar açmadan, hâlâ tomurcukken toplanır. Bu aşamada yaprak ve tomurcukların üzerinde, beyaz çaya adını veren beyaz veya gümüş renkli tüyler bulunmaktadır. En kaliteli beyaz çay yaprakları, her yıl ilkbaharda sadece 3-5 gün boyunca toplanabilmektedir. Beyaz çay çoğunlukla Çin’in Fujian eyaletinde yetişmekle beraber, Sri Lanka, Hindistan, Nepal ve Tayland’da da yetiştirilir.

Beyaz çayı diğer çaylardan ayrıştıran asıl özelliği, çok az işlemden geçirilmesidir. Beyaz çay tomurcukları ve yaprakları toplandıktan sonra havayla temas (oksidasyon) süresi son derece kısa olacak şekilde, hızla kurutma işlemine tutulur. Bu işlem güneşin altında da, bitkinin aromasını koruyacak şekilde kontrollü bir kapalı ortamda da yapılabilir.

Beyaz Çay Nasıl Muhafaza Edilir?

Beyaz çay, en az işlemden geçirilmiş çay türüdür. Bu nedenle raf ömrü diğer çaylara göre daha kısadır ve oksitlenmemesi için havayla mümkün olduğunca az temas etmesi gerekir.
Beyaz çayın hava geçirmeyecek ve ışık almayacak bir pakette muhafaza edilmesi ve 4-5 ay içinde tüketilmesi tavsiye edilir.

Beyaz Çay Nasıl Demlenir?

Beyaz çay demlemenin en önemli kuralı, suyun hiçbir zaman kaynar olmamasıdır. En narin çay türü olan beyaz çayın üzerine kaynar su dökmek aromasını yok edecektir. Beyaz çay, 70-75 derece sıcaklığında su ile demlenmelidir. Bunun için suyu kaynattıktan sonra 5-7 dakika beklemeniz gerekecektir. Sonrasında 2 çay kaşığı beyaz çayın üzerine suyu ekleyin ve 7-10 dakika kadar bekleyin. Kaynar su, çay yapraklarının haşlanmasına ve çayın tadının acılaşmasına neden olur.

Suyu beyaz çay yapraklarının bulunduğu bardağa döktükten sonra 7-10 dakika kadar demleyebilirsiniz. Suyun sıcaklığı ne kadar düşükse, demleme süresini o kadar uzatın. Yani 50-60 derecelik bir su için 11-13 dakika demleme süresi gerekir. Kullanılan çay miktarını ve demleme süresini ağız tadınıza göre değiştirebilirsiniz ama kaynar su kullanmamaya dikkat edin.

Beyaz çay hafif aromalı ve yumuşak içimli olduğu için sade olarak tüketilebilir. Tatlandırmak isterseniz süt, limon veya şeker kullanabilirsiniz.

Beyaz Çay Seçimi ve Muhafaza Edilmesi

En kaliteli ve pahalı beyaz çay, Çin’nin Fujian bölgesinde yetişen çay bitkilerinden elde edilen gümüş iğne (silver needle) beyaz çaydır. Gümüş iğne beyaz çay yaprakları, adından da anlaşılacağı gibi henüz açmamış, ince ve beyaz tüylerle kaplı, gümüşe çalan yeşil renktedir. Diğer beyaz çay çeşitleri ise açılmış ve açılmamış yaprakların harmanlanmasından üretilmektedir. Bazı markalarda gül, yeşil çay veya yasemin ile karıştırılmış beyaz çaylar bulabilirsiniz.

Satın aldığınız beyaz çayın hava geçirmez bir pakette olmasına dikkat edin çünkü beyaz çayın raf ömrü diğer çaylardan daha kısadır. Havayla temas ettikten sonra en fazla 4-5 ay içinde tüketilmelidir. Eğer ilk defa beyaz çay alacaksanız önce denemek için az miktarda alın. Çayın tadı hoşunuza giderse ve tazeyse aynı yerden tekrar alabilirsiniz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir